Obxectivos da actividade:
- Desenvolver o pensamento crítico e a capacidade de análise.
- Fomentar a empatía e sensibilidade cara aos demais.
- Impulsar a igualdade de xénero e a construción dunha sociedade máis xusta e equitativa.
O reguetón (reggaeton) é un xénero musical que vén do Caribe e conta cunha forte influencia da cultura afroamericana. Ten un son potente, pegadizo e un ritmo electrónico inconfundible. Pero, como en outros xéneros, tamén recibe moitas críticas porque as letras e videoclips reforzan estereotipos de xénero que crean unha imaxe distorsionada das relacións entre homes e mulleres:
A muller como obxecto sexual: As mulleres aparecen frecuentemente como simples “obxectos de desexo”. O seu valor parece xirar arredor do seu aspecto físico e da súa “dispoñibilidade” (si, soa mal, pero é a realidade de moitas letras). Nos vídeos, os seus corpos adoitan empregarse como elementos decorativos,coma un “accesorio” máis.
Elas submisas e pasivas: Nestas letras, as rapazas adoitan aparecer en segundo plano, subordinadas aos homes, cun rol pasivo centrado en satisfacer a figura masculina.
Utiliza unha linguaxe denigrante: Empregar termos e expresións que cousifican e deshumanizan ás mulleres.
A masculinidade tóxica: Os homes, en cambio, adoitan representarse como “alfa”: dominantes, agresivos e, moitas veces, egocéntricos. Xeralizando a idea de que ser home é sinónimo de ter poder, diñeiro e éxito sexual.
A violencia como norma: A violencia, tanto física coma verbal, aparece normalizada en moitas letras. Mesmo se presentan como románticas moitas actitudes machistas e misóxinas que adoitan ser glorificadas.
Éxito e igual a diñeiro e poder: O éxito neste universo mídese polo diñeiro que tes e a cantidade de “conquistas” que logras. Isto, claro, reforza unha visión superficial e consumista da felicidade, coma se todo na vida xirase arredor do material.
É o reguetón o único xénero que ten este tipo de problemas? Non, claro que non. Pero, ao ser un xénero tan popular, ten un gran impacto, especialmente entre xuventude. E aínda que non pretendemos demonizar este xénero musical, paga a pena preguntarnos se hai unha maneira de gozar del sen deixarnos levar polas mensaxes tóxicas.
Actividade: Destripando as letras: Ollando de preto a linguaxe no Reguetón
Obxectivos:
- Detectar e analizar a linguaxe sexista nas letras de cancións de reguetón.
- Reflexionar sobre como este tipo de linguaxe impacta na sociedade e nas relacións persoais.
- Fomentar o uso dunha linguaxe máis inclusiva e respectuosa.
Materiais :
1. Conversa de inicio:
-Describimos brevemente que atrae ós xóvenes deste xénero?
-Que mensaxes cren que transmiten as súas cancións?
- Varias cancións de reguetón (poden ser fragmentos ou cancións completas).
- Cartel para a conclusión.
1. Conversa de inicio:
-Describimos brevemente que atrae ós xóvenes deste xénero?
-Que mensaxes cren que transmiten as súas cancións?
2. Escoita activa: Poñemos un fragmento dunha canción de reguetón que conteña linguaxe sexista.
Pedímoslles ao alumnado que escoiten con atención e anoten palabras ou frases que lles chamen a atención.
3. Análise en grupo: Dividimos a clase en pequenos grupos. Cada grupo recibe unha copia da letra e deben:
- Identificar as palabras ou expresións que consideren sexistas.
- Explicar por que as ven así.
- Reflexionar sobre a mensaxe xeral da canción.
- Pensar en como podería sentirse unha persoa que recibe esa mensaxe.
4. Debate na clase: Reflexión en conxunto no que cada grupo comparte as súas conclusións.
Deixamos preguntas para debater xuntos:
- Que consecuencias pode ter este tipo de linguaxe?
- Como cren que afecta ás mulleres? E aos homes?
- Que outras maneiras existen de expresar estas ideas de forma máis respectuosa?
5. Creación de letras alternativas: Invitamos ao alumnado a escoller unha frase sexista que identificaran e a reescribila de forma máis inclusiva.
É momento de poñerse creativos e expresar as súas propias opinións!
6. Reflexión final: Pechamos cunha reflexión en grupo sobre o importante que é consumir e crear contido que promova igualdade e respecto.
Reforzamos que cada un ten o poder de facer cambios a través das súas palabras e accións.